Park prirode Mali Bosut

Istorijat

Vekovima je donji tok Bosuta oblikovao život ljudi u jugozapadnom Sremu — od tradicionalnog šumarstva i ribolova do kulture Vojne granice. Bosut se često navodi kao najsporija reka u Evropi i jedna od najbogatijih ribom — odakle i istorijska identitetska linija upravljača: „Najbogatija reka ribom u Evropi“.

Više od decenije Pokret za zaštitu i negovanje reke Bosut, pod predsedništvom Dejana Bulatovića, zalagao se za formalnu zaštitu područja. Pokrajinski zavod za zaštitu prirode (Novi Sad) izradio je Studiju zaštite koja je dostavljena Ministarstvu zaštite životne sredine 4. decembra 2023. godine.

Javni uvid u Nacrt uredbe i Studiju zaštite trajao je od 18. decembra 2023. do 9. januara 2024. godine. Uredba o proglašenju Parka prirode „Mali Bosut“ objavljena je u „Službenom glasniku RS“, broj 8/2024.

Geografija i granice

• Pozicija: AP Vojvodina, zapadni Srem, opština Šid, jugozapadno od Sremske Mitrovice.
• Katastarske opštine: Adaševci, Vašica, Batrovci.
• Granice: 8 km donjeg toka Bosuta od državne granice sa Hrvatskom kod Batrovaca do mosta na auto-putu E70 kod Adaševaca.
• U sastavu parka: ušće kanalisane Rastovačke bare/Struge (kanal Boris blato), te šume Draganovci i Kablarovac.
• Površina: 282,34 ha (99,27% državna svojina, 0,53% javna, 0,2% privatna).

Kategorija zaštite

Park je proglašen zaštićenim područjem I kategorije — najvišeg, međunarodnog, nacionalnog i izuzetnog značaja. Unutar parka uspostavljena su dva režima zaštite:

Pravni okvir: Zakon o zaštiti prirode + Uredba o proglašenju (Sl. glasnik RS, br. 8/2024) + Odluka o naknadama za korišćenje zaštićenog područja (Sl. glasnik RS, br. 119/2025).

Staništa i NATURA 2000

Na području parka utvrđeno je 8 staništa prioritetnih za zaštitu na nacionalnom nivou, od kojih je 7 u okviru NATURA 2000 / EMERALD mreže. Plavni hrastovi (lužnjak), priobalne vrbe, trsteni, mrtvaje i vodena staništa čine mozaik koji omogućava izuzetan biodiverzitet.